Zapalenie nerek to jedna z cięższych chorób układu moczowego. Występują dwa rodzaje zapalenia nerek: ostre odmiedniczkowe i ostre kłębuszkowe . Podobne w objawach, ale o trochę innych przyczynach. Pierwsze z nich w zasadzie nie jest powikłaniem, a tylko przejściem zapalenia z pęcherza moczowego do górnych części układu moczowego - nerek. Druga choroba pojawia się po infekcjach, najczęściej gardła. W kilka tygodni (zwykle 1 do 3 tygodni od zapalenia gardła) może pojawić się ostre kłębuszkowe zapalenie nerek, nazywane także z poinfekcyjnym, wtórnym po zakażeniach bakteryjnych (najczęściej paciorkowcami). W większości przypadków całkowicie uleczalne.
Grupy ryzyka
Najczęściej u dzieci od 1 do 11 lat
Objawy zapalenia nerek
Łagodne zapalenie kłębuszków nerkowych nie wywołuje żadnych objawów. Lekarz prowadzący musi posiadać wysoki stopień podejrzenia, aby stwierdzić wystąpienie tej choroby. Diagnoza jest możliwa tylko po wykonaniu laboratoryjnego badania moczu. Ciężkie zapalenie kłębuszków nerkowych wywołuje następujące objawy:
- zmiany w wyglądzie, kolorze, przejrzystości i zapachu moczu,
- niesmak i zapach amoniaku w ustach,
- podwyższone ciśnienie krwi,
- nadpobudliwość lub apatia,
- bóle głowy,
- gorączka,
- wymioty,
- senność,
- bladość,
- obrzęki nóg,
- łuszczenie się skóry,
- pieczenie i bolesność w oddawaniu moczu,
- skąpomocz lub zbyt częste jego oddawanie,
- ogólne złe samopoczucie
Przyczyny zapalenia nerek
Ostre zapalenie kłębuszków nerkowych następuje po zakażeniu paciorkowcem. Najczęściej po infekcji gardła i skóry. Twoje dziecko może mieć ból gardła lub gorączkę. Objawy dostrzegalne są zazwyczaj 2 lub 3 tygodnie po zakażeniu paciorkowcem. Przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek jest rzadkie u dzieci.
Zapobieganie
- unikaj kontaktu z ludźmi zakażonymi wirusem paciorkowca,
- skonsultuj się z lekarzem po przebytej antybiotykoterapii, gdy podejrzewasz, że przebyta infekcja, mogła być przyczyną zakażenia paciorkowcem
Środki diagnostyczne
- obserwacja objawów,
- historia i badanie lekarskie,
- test funkcji nerek,
- badania laboratoryjne, takie jak: badanie krwi, na obecności białka lub innych elementów nieprawidłowych
Możliwe powikłania po zapaleniu nerek
Niewydolności nerek, może wymagać dializ lub innego trudnego leczenia, ale u dzieci choroba ta jest w 90 % całkowicie wyleczalna i nie pozostawia po sobie „śladów”.
Dorośli w trochę mniejszym procencie maja szanse na całkowite wyleczenie (szacuje się, że około 80% chorych zostaje całkowicie wyleczonych).
Leczenie zapalenia nerek
Środki ogólne - laboratoryjna ocena parametrów nerkowych, kreatyniny i mocznika.
Leki
- podstawowym lekiem jest penicylina- antybiotyk stosowany w bardzo dużych dawkach przez kilka tygodni,
- dializoterapia - sztuczne, poza ustrojowe usuwanie toksycznych produktów przemiany materii
- poza leczeniem przeciw drobnoustrojom, wprowadza się leki działające objawowo,
- leki hipotensyjne wzmagające produkcje moczu (tak zwane diuretyki) oraz jeżeli chorobie towarzyszy wysokie ciśnienie krwi
Leczenie odmiedniczkowego zapalenia nerek obejmuje:
- ograniczenie wysiłku i pozostawanie w łóżku,
- dla wzmożenia produkcji moczu nie podaje się leków, zaleca się spożywanie dużych ilości płynów,
- w przypadku bólu podaje się leki rozkurczowe (a popularne leki przeciwbólowe należy ograniczyć ze względu na możliwe działanie uszkadzające nerki),
- w przypadku gdy choroba jest przyczyną zapalenia pęcherza, podaje się antybiotyki,
- jeżeli odmiedniczkowe zapalenie nerek wysteruje kolejny raz (ma charakter nawracający), lub związany jest z zaburzeniami w odpływie moczu, wskazany jest dobór antybiotyku według antybiogramu
W pozostałych, sporadycznych i niepowikłanych przypadkach można zastosować lek przeciwbakteryjny.
Podczas leczenia
Utrzymanie dziecka w łóżku, z wyjątkiem chodzenia do łazienki, do czasu ustąpienia wszystkich objawów choroby - może to być kilka tygodni lub miesięcy. Leżenie w łóżku zapewnia odpowiedni dopływ krwi do nerek, co jest najlepsze podczas leczenia. Dziecko może czytać lub oglądać telewizję, a po przebytej chorobie może powrócić do normalnej aktywności. Lekarz zdiagnozuje, kiedy ustąpiły wszystkie objawy.
Dieta
Tak długo, jak nerki funkcjonują prawidłowo, dziecko może jeść normalnie, pod warunkiem że będzie to dieta dobrze zbilansowana. Należy pamiętać o znacznym zmniejszeniu ilości soli w diecie.
W przypadku kłębuszkowego zapalenia nerek ważne jest aby leżeć w łóżku oraz unikać wysiłku fizycznego. Zalecana jest dieta uboga w sól kuchenna oraz białko. Należy często kontrolować masę ciała (co kilka dni).
Skontaktować się z lekarzem, gdy:
Podczas leczenia wystąpią następujące objawy:
- silne bóle głowy lub drgawki,
- nudności, wymioty lub biegunka
- gorączka,
- obrzęk stóp i/lub twarzy,
- zwiększona retencja płynów,
- negatywny wynik co najmniej 700 ml moczu w okresie 24-godzinnym
Objawy ustępują od 2 tygodni do kilku miesięcy.
Niniejszy tekst ma wyłącznie charakter edukacyjny. W przypadku każdej choroby zawsze należy konsultować się z lekarzem. Redakcja serwisu nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za treść artykułu oraz treść komentarzy.